Yoksul olmak, karın doyuramamak, açlık duygusunu yaşamak, aç kalmak, sevdiklerinin ve kendinin açlığını gideremeyerek aciz kalmak çok rahatsız edici, yaşanmaması gereken bir duygudur. Açlık ve yoksulluk ülkemizde ve dünyada günümüzün en acil, temel ve önemli meselesidir. Açlık en önemli sorun olduğu için, yoksulluk meselesi genellikle beslenmeyle ilgili olarak incelenir. Hiç bir canlı yeterli gıda almadan sağlıklı hayat sürdüremez. Açlık, insanın algılama yeteneğini körleştirir, zihinsel ve bedensel üretkenliği engeller. Aç insan çalışamaz, düşünemez, üretemez, kendisiyle ve çevresiyle yeterince ilgilenemez. Aç bırakılan birine istenilen her şeyi yaptırmak mümkündür. Açlığı yok etmek sadece yüce bir ideal değildir, aynı zamanda toplumsal barış için bir mecburiyettir. Aç kalmamak ve yeterli gıda almak en kutsal ve vazgeçilmez insan hakkıdır. Doymak ve sağlıklı olmak, bazılarının siyasallaştırarak ve boş bir slogan olarak haykırdığı yaşama hakkının içi doldurulmuş halidir. Açlık ve yoksulluk, insan sağlığını en fazla tehdit eden nedendir. Açlığın getirdiği hastalıklar, yoksulların ve ulusların giderlerine ek yükler getirir, zaten geçim zorluğu çeken insanların hayatı daha da zorlaşır. Dünyada milyonlarca aile bu zorluklarla yaşamaktadır. Milletlerin ve bireylerin sağlıklı, güçlü ve üretken olarak yaşaması, ekonomik ve sosyal gelişmenin olması, refah düzeyinin artması, huzur ve güvenin sağlanabilmesi için yeterli ve dengeli beslenme en temel şartlardandır. Büyüme ve gelişme, hayatın sürdürülmesi, sağlığın korunması, neslin sağlıklı devamı için yeterli ve dengeli beslenme gereklidir. Bireyin sağlıklı, üretken, huzurlu olmasında önemli etkisi olan beslenme yetersiz olduğunda sağlık ve bakım harcamaları artışı, verimsizlik, iş kazalarında artış, iş gücü kaybı gibi nedenlerle ulusların ekonomileri de zarar görür. Yoksulluk, bir ülkenin gelişmişlik seviyesi ile yakından ilişkilidir. Geri kalmış ülkelerde yoksulluk oranı nüfusun % 40 ile % 80'i arasında, kısmen gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde ise % 40'ın altındadır. Açlığın ve yoksulluğun en önemli nedenleri kaynakların amaç dışı ve adil olmayan kullanımı, üretim eksikliği ve işsizlikdir. Birleşmiş Milletler Örgütü'nün yoksullukla ilgili raporlarında, yoksulluk yapısal ve geçici olarak ikiye ayrılmaktadır. Yapısal yoksulluk ülkenin sosyal, ekonomik, politik yapısı ve kurumlarının özellikleri ve işleyiş şeklinden, geçici yoksulluk ise geçici dönemlere özgü sebeplerden (mevsimlik işsizlik, enflasyon gibi nedenlerden) kaynaklanır. Gelir seviyesini belirleyen etkenler olan ekonomik ve sosyal göstergelerin düzgün belirlenmesi, yoksulluğun nedenlerini ve yoksulların kimler olduğunu bilmemizi sağlar. Yoksulluk sınırı da ulusal gelir gibi bir ülkenin gelişmişlik seviyesinin göstergesidir. Bir ülkede, yoksulluk önemli hale gelmişse, o ülkede gelir dağılımı mutlaka önemli ölçüde bozuktur. Bazı geri kalmış ülkelerde yoksulluk oranı gelişmekte olan ülkelerden çok daha düşük olabilir. Çünkü bu ülkelerde gelir dağılımı eşitsizliği de düşüktür. Bir anlamda yoksulluk bütün ülke içinde paylaşılmaktadır. Gelişmiş ülkelerle geri kalmış ülkeler arasındaki gelir eşitsizliği giderek büyümektedir. Açlık ve yoksulluk, tüm dünyaya dayatılan ve "yeni dünya düzeni" , globalleşme gibi isimlerin verildiği ekonomik nüfuz alanları kavgalarının yaşandığı bir ortamda giderek daha önemli bir sorun haline gelmektedir. Açlık ve yoksulluk meselesi çözümlenmezse, insanlığın ulaştığı gelişmiş bilim ve teknolojinin sıfırlanıp yok olmasına neden olabilecek büyük savaşlar yaşanacaktır. İnsanoğlu bir an önce medenileşmek ve çok temel bir mesele olan açlığı bitirmek zorundadır.
DÜNYA'DA AÇLIK VE YOKSULLUK 16 Ekim Dünya Gıda Günü olarak kutlanır, 17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü olarak kabul edilir. Dünyada yaklaşık 850 milyon insan aç ve yoksul iken Dünya Gıda Günü'nü kutlamak tuhaf bir durumdur. Bir insanın bir şey yiyemediği için ölmesi çok acıdır ve insanlık için utanç vericidir. Açlığı ve yoksulluğu yılın her günü, her anı düşünmeli ve ortadan kaldırmak için çalışmalıyız. Beslenme meselesinin global boyutları vardır. Dünya nüfusu ve doğal kaynaklar üzerindeki baskılar giderek artmaktadır. Yoksulluk açlığın en büyük nedenidir. Açlığı gidermek için fakirliğin ortadan kaldırılması, üretimin artırılması, kaynak israfının engellenmesi, dünya nimetlerinin tüm milletler tarafından daha adil paylaşımının sağlanması gerekmektedir. Globalleşme ya da yeni dünya düzeni olarak bizlere sunulmaya çalıışlan sınır tanımaz yeni sömürge düzeni, kaynak ve kullanım dağılımındaki adaletsizliği artırarak yoksul ülkeleri ve insanları daha da yoksullaştırmakta, dünyadaki açlık sorunu da ağırlaşmaktadır. Bir hesaba göre, dünyada üretilen tüm gıdalar insanlar arasında eşit bir şekilde paylaştırılacak olsaydı, herkes günde 2760 kalori alacaktı ki, bu da sağlıklı ve üretken bir hayat sürmek için gerekli olandan (2450) bile fazladır. Dünyada herkesi beslemeye yetecek gıda olmasına rağmen açlık ve beslenme yetersizliğinin varolması kaynak, üretim ve dağıtım imkanlarındaki dengesizlik, üretim imkanlarının yeterli ve verimli kullanılmaması sonucudur. Dünyamızın bu meseleyi çözebilecek ve açlığı ortadan kaldıracak zenginliği, kaynağı ve kapasitesi vardır. Asıl sorun bu kaynakların yanlış ve adaletsiz kullanımındadır. 2000 yılı itibariyle dünyada silahlanmaya harcanan paranın sadece % 1'i bile, açlık sorununu ortadan kaldırabilir. Toklar ve açlar bloklaşması belirginleşmektedir. Yoksullukla mücadele, insani boyutunun yanı sıra dünya barışına da katkı sağlayacağı için gereklidir. Dünyanın en zengin ülkelerinde yaşayan en varlıklı yüzde 20'nin zenginliği en yoksul ülkelerde yaşayan en yoksul yüzde 20'nin 1960'da 30 katı, 1995'de ise 82 katı olmuştur. Dünyamızda 2 dolardan az bir parayla (yoksulluk sınırı) geçinen 2 milyar 800 milyon insan var, bunların 1 milyar 200 milyonu günde sadece 1 dolarla (açlık sınırı) hayatta kalmaya çalışıyor, bu sayıya her yıl 25 milyon kişi ekleniyor. 1996'da, 358 kişinin servetleri toplamı, dünya nüfusunun yüzde 45'i olan en yoksul devletlerin yıllık gelir toplamına eşittir. Dünyadaki tüm ekonomik faaliyetin dörtte birinden fazlası 200 tane işletmenin elinde bulunmaktadır. Ancak, bu 200 işletme, dünya faal nüfusunun yalnızca yüzde 0,75'ine iş olanağı sunmaktadır. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya zenginliğinin yarısından biraz fazlasını elinde bulunduran 400 şahsın %4 oranında vergilendirilmesi mümkün olsa, yeryüzündeki yoksulluk ve bulaşıcı hastalıklar sorunu çözülmüş olabilecektir. 1982-1990 yılları arasında sekiz yılda, yoksullardan zenginlere doğru, yalnızca borç alış-verişi yoluyla, 2. Dünya Savaşı sonrası dönemde ABD'nin Avrupa'ya yaptığı Marshall yardımlarının sekiz katı tutarında bir gelir transfer edilmiştir. Borçlu ülkelerdeki ortalama bir yurttaş, alacaklı olan bir OECD ülkesindeki ortalama yurttaştan 55 defa daha yoksuldur. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 200 milyonu beş yaşın altındaki çocuklar olmak üzere 850 milyon insan açlıkla uğraşırken, büyük çoğunluğu gelişmiş ülkelerde olmak üzere 300 milyon insan aşırı şişmanlık nedeniyle hastalanıyor. Yetersiz beslenme ve buna bağlı hastalıklar nedeniyle her yıl 12 milyon çocuk 5 yaşına gelmeden ölüyor. Dünya nüfusunun yaklaşık 5'te biri yetersiz besleniyor. Her 4 saniyede bir kişi yetersiz beslenmeden dolayı hayatını kaybediyor. Dünyadaki yaklaşık 1,1 milyar insan yeterli ve temiz içme suyu bulamıyor. Gelişmiş ekonomiler fakir ve gelişmekte olan ülkelere tarım geliştirme yardımı yerine FAO vasıtasıyla doğrudan gıda yardımı yapmakta, miktarını da çok düşük tutmaktadır. Tarım teknolojisi yardımını ve tarım ticaretini ise reddetmektedirler. Gıda maddeleri, enerji ve su gibi stratejik ürünlerdir. Çağımızda gıda maddeleri gelişmiş ülkeler tarafından geri kalmış ülkelere karşı ekonomik ve politik silah olarak kullanılmaktadır. Yeni Dünya Düzeni formülüyle dünyayı yeni baştan düzenlemeye koyulan gelişmiş ekonomiler, yani batı kapitalizmi, yoksul ülkelerin tarım politikalarını da biçimlendirip yönlendirmek için her şeyi yapmaktadırlar. Zengin ülkeler her yıl kendi çiftçilerine yaklaşık 300 milyar dolar yardım yaparken, fakir ve gelişmekte olan ülkelere FAO vasıtasıyla yaptıkları yardım 11 milyar dolardır. Ağır borç yükü altında olan bir çok ülkede, borç veren kuruluşların baskısıyla tarımdaki, sanayideki ve teknolojideki destekler kaldırılarak açlık ve yoksulluk artırılmıştır. Yeniden şekillendirilmekte olan dünyada, (su ve enerji alanları ile) tarım politikaları ve tarım ürünleri piyasaları en çok müdahale edilen alanlardır. Nitekim sanayileşmiş ülkeler (ABD, Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, Hollanda vb.) aynı zamanda tarım alanında da birer dev haline gelmiştir. Kendi aralarında yaptıkları nüfuz mücadelesini yanlış algılayan bazı gaflet uykusundakilerle, bilerek ve isteyerek maşa olan hıyanet içinde olan bazıları ise gözlerimizi boyayıp ısrarla bizi bir yerlere yamamaya çalışıyorlar. Bunlar olsa olsa insan eti yiyip, insan kanı içen çağdaş! yamyamlar olarak tarif edilebilirler.
TÜRK HALKININ BESLENME ÖZELLİKLERİ Türk halkının temel besini ekmek ve diğer tahıl ürünleridir. Son yıllarda Türkiye'de ekmek, süt, yoğurt, et ve ürünleri, taze sebze ve meyva tüketiminin azaldığı, kuru baklagil, yumurta ve şeker tüketiminin arttığı söylenebilir. Toplam yağ tüketiminde önemli bir değişiklik olmamasına karşın, sıvı yağ tüketimi, katı yağa göre artmaktadır, bu durum kısmen olumlu bir gelişmedir. Yeterli miktarda protein alınmakla birlikte bunun çoğu bitkisel kaynaklardır, hayvansal protein tüketimi yetersizdir. Türk halkı kalsiyum, demir, vitamin gibi temel besin maddelerini yeterince tüketmiyor. Türkiye’de 0-5 yaş grubu çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği, demir eksikliği anemisi, raşitizm, okul çağındaki çocuk ve gençlerde zayıflık veya şişmanlık, demir eksikliği anemisi, vitamin yetersizlikleri, iyot yetersizliği, diş çürükleri, yetişkin kadınlarda zayıflık veya şişmanlık, demir eksikliği anemisi, iyot ve vitamin yetersizlikleri, yaşlılarda kötü beslenmeye bağlı kronik hastalıklar sık görülmektedir. Türkiye genelinde okul öncesi çocukların %16'sının beslenmesi bozuk olup, bu çocukların %2.1’inde ileri derecede malnutrisyon (yetersiz beslenme) görülmektedir. Okul çağı çocuklarının %25'den fazlasında anemi vardır. Zayıflık-kısa boyluluk (%14-25) kırsal ve gecekondu bölgelerinde yüksek orandadır. Okul çocuklarının beslenme durumunu düzenleyen bir yasamız yoktur. Öğrencilerin %60-85’i sabah kahvaltı yapmıyor, %25-43 öğrenci sokak satıcılarından alış veriş yapıyor. Tüketilen besinler genellikle simit, lahmacun, sandviç, gofret, çikolata, hamburger tipi (fast-food) yiyeceklerdir. Çay ve kolalı/kolasız içecek tüketimi %50’nin üzerinde iken, süt, ayran tüketimi sadece %15-25'dir. Çocuklarımızda protein, vitamin, enerji yetersizliği, buna bağlı büyüme ve gelişme geriliği önemli bir sağlık sorunudur. Bebek ve çocuk ölümlerinin çoğunun nedeni protein, enerji, vitamin ve mineral gibi temel besin maddelerinin eksikliğinin neden olduğu beslenme yetersizlikleri, büyüme-gelişme bozuklukları ve önlenebilir hastalıklardır. Toplu beslenme hizmeti verilen ticari kuruluşların başında gelen restoran ve lokantaların çoğunda Türk Mutfağı yemeklerine rastlanmamakta, hatta kaçınılmaktadır. Hamburger yemeyip ev yemeği yiyenler adeta görgüsüz ilan edilmeye başlanmıştır. Ayaküstü beslenme (fast-food), özellikle kentlerdeki çocuk ve gençlerde yaygın bir beslenme şekli olmuştur. Bu şekilde beslenme doymuş yağ asitleri yönünden zengin, posa, A ve C vitaminleri yönünden eksik olup, yetersiz ve dengesiz beslenmeye neden olmakta, şişmanlık ve kalp-damar hastalıkları riskini artırmaktadır. Ülkemizde yetersiz ve dengesiz beslenmenin nedenleri arasında yoksulluk önemli olmakla birlikte gelir düzeyi iyi olanlar da beslenme bilgileri yanlış olduğu için kötü beslenmektedir. Doğru beslenme alışkanlığı ve beslenme eğitimi küçük yaşlarda verildiği zaman etkili olabilir. Bu nedenle aileden ve okul öncesi dönemden başlayarak herkes bu konuda eğitilmeli ve eğitim-öğretim müfredatına beslenme dersi konulmalıdır. Aynı gruptan olup da maliyeti farklı olan besinler vardır. Kırmızı ve beyaz et, kuru baklagiller ve yumurta, özellikle protein kaynağı olarak kabul edilir. Yumurta, kuru baklagiller, beyaz etler ve bazı balıklar kırmızı ete göre çok daha ucuzdur. Süt ve sütten yapılan besinler, özellikle kalsiyum kaynağı olarak tüketilir. Yağlı süt, yağlı yoğurt, yağlı peynirin maliyeti çok yüksek iken, az yağlı peynir, lor ve çökeleğin maliyeti çok daha düşük olup, az yağlı olduğu için kalp-damar sağlığı bakımından da iyidir. Vitamin ve mineral ihtiyacımız için gerekli olan taze sebze ve meyvalar, mevsiminde bol ve ucuzdur. Pahalı sebze ve meyvalar diğerlerine göre daha besleyici değildir. Örneğin pahalı bir meyva olan 1 kg muz parasıyla mevsiminde pazardan 4-5 kg elma, portakal, mandalina satın alınabilir. Sera ürünleri pahalıdır, ayrıca besin değeri daha düşük, daha lezzetsizdir, hormon ve kimyasal madde bulaşık olabilir. Tahıllar en iyi karbonhidrat kaynağı olmalarının yanı sıra B grubu vitaminler ve posa yönünden de zengin besinlerdir. Bu grup besinler başta ekmek olmak üzere un ve undan yapılan besinler ile, pirinç, bulgur, makarna, şehriye gibi besinlerdir. Bulgur pirince göre, daha değerli ve ekonomik bir besindir. Makarna ve şehriye de pirince göre daha ucuz ve daha besleyicidir. Tahıllar gibi enerji kaynağı olan patates ülkemiz için çok önemli bir besin maddesi haline getirilmelidir. Yağlar yağda eriyen vitaminlerin taşıyıcısıdır. Yağ tüketiminin günde ortalama 30 gr (3 yemek kaşığı) olması uygundur. Akdeniz Ülkesi olmamıza rağmen, zeytinciliğe gereken önemin verilmeyişi ve zeytinliklerin çarpık kentleşme sonucu azalmasıyla zeytinyağı pahalı hale getirilmiştir. Zeytinyağının özelliklerine benzeyen kanola ve fındık yağı yarı yarıya daha ekonomikdir. Katı yağlardan tereyağı yerine A ve D vitamini ile zenginleştirilmiş ve içerisindeki yağ asitleri daha sağlıklı duruma getirilmiş akışkan veya yumuşak margarinler tercih edilebilir. Rafine bir besin olması nedeniyle tatlı olarak şekerin tüketiminin azaltılması, bal yerine daha besleyici ve daha ekonomik olan pekmezin tüketimi, hazır reçel veya marmelat yerine, evde ve mevsiminde (meyvanın bol ve ucuz bulunduğu dönemlerde) reçel, marmelat yapımı çok daha doğrudur. Beslenme bilgisinin yetersizliği, hatalı besin seçimine, yanlış hazırlama, pişirme ve saklamaya neden olmakta, böylece kötü beslenmenin boyutları büyümektedir. Kitle iletişim araçlarıyla denetimsiz olarak yapılan yayınlarla halka kasıtlı olarak yanlış ve aldatıcı beslenme bilgileri verilmektedir. Albenisi ve lezzeti olan, çok fazla koruyucu ve kimyasal madde, yüksek enerji içeren yiyecek ve içeceklerin reklamları özellikle çocukları yetersiz ve dengesiz beslenmeye yönlendirmektedir.
TÜRK TARIMININ YAŞADIĞI FELAKET Ülkemizdeki tarım üretim verimi gelişmiş ülkelere göre genelde düşüktür. Verim hayvancılıkda daha da düşüktür. Et üretim mekanizmalarımız tıkanmış ve ithale mecbur hale gelinmiştir. Türkiye’de 1980’li yıllardan itibaren hayvan sayılarında düşüşler olmuştur. 1980'de hayvan varlığımız 16 milyon sığır, 48 milyon koyun, 15 milyon kıl keçisi iken 1997'de sığır sayısı %30, koyun sayısı %38, kıl keçisi %50, tiftik keçisi ise %83 azalmıştır. Tarım işletmelerimiz küçük ölçeklidir. Tarım alanlarımızı toplulaştıracağımıza, satış, miras gibi yollarla sürekli parçalayıp küçültüyoruz. Devlet Üretme Çiftliklerimiz atıl hale getirilmiş olup, 1980 sonrasında da Tarımsal Ürün Geliştirme İstasyonlarımız dönemin iktidarı tarafından kapatılmıştır. Yurdumuzda 24.5 milyon hektar orman alanı olması gerekirken, iyi vasıfta ormanlar 8.9 milyon hektardır, bunlar da talan ediliyor. Toplam arazimizin % 30-35 kadarı tarıma uygundur. Çoğu tarım alanı erozyon etkisine terkedilmiştir. Her yıl, Kıbrıs adasını 10 cm kaplayacak miktarda verimli tarım toprağımızı erozyonla kaybediyoruz. Çayır ve meraların plansız olarak tarıma veya yerleşime açılması ve meraların yanlış kullanımı sonucu ot kalitesi ve verimi düşmüş, hayvancılık gerilemiş, erozyonda artış olmuştur. Çok geniş sanılan tarım alanlarımız, hızlı nüfus artışı, plansız kentleşme ve sanayileşme nedeniyle büyük tehdit altındadır. Her türlü hileli ve gayrı ahlaki yöntem kullanılarak en verimli tarım arazileri üzerine binalar, yollar konduruluyor. Bütün kentlerimiz verimli tarım arazilerine doğru genişlemektedir. Karayolları en verimli topraklardan geçirilmekte, sanayi siteleri, konutlar, turizm işletmeleri buğday zannedilerek tarlalara dikilmekte, bazı tuğla ve seramik işletmeleri toprağın kaymak tabakasını yok etmektedir. Kentleşme ve sanayileşme uğruna verimli tarım arazileri talan edilmiştir. İskenderun-Mersin arasındaki bütün Çukurova, İzmir başta olmak üzere kıyı Ege, Manisa, Aydın civarı, Gediz, Büyük ve Küçük Menderes, Sakarya, Susurluk, Porsuk, Kemalpaşa havzaları, Bursa Ovası, Tekirdağ-İstanbul arası başta olmak üzere bütün Trakya, Çorum, Ankara, Konya gibi hemen hemen bütün tarım alanlarımız yok edilmektedir. Sıra Iğdır Ovası ve Güneydoğu'ya gelmiştir. Son 20 yılda 1.5 milyon hektar verimli tarım alanı amaç dışı kullanıma açılmıştır. Bir yandan GAP projesine katrilyonlar harcanırken diğer yandan en verimli arazilerin yok edilmesi büyük bir çelişkidir. Bu gidişle 20-25 yıl içinde tüm verimli alanlar çeşitli binalarla dolar, çocuklarımız da oturur onları yer ve bize rahmet okur. Anayasamızın 45. maddesi, tarım topraklarının amaç dışı kullanılmasını engellemeyi devlete bir görev olarak vermiştir. Köy Hizmetleri Kanunu gereği tarım topraklarının kullanım biçimlerini belirleyen yönetmelik 1990 ve 1991 yıllarında değiştirilerek verimli tarım arazilerinin sınai kuruluşlara tahsisi imkanları genişletilmiştir. Tarım Alanlarının Tarım Dışı Gaye ile Kullanılmasına Dair yeni yönetmelik ile, tarım konusunda tek yetkili olması gereken Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tamamen devreden çıkarılmaktadır. “Halen sulanmamakla birlikte toprak özellikleri sulamaya elverişli olan ve mevcut su kaynaklarını kullanarak sulanması mümkün olan arazi sulu tarım arazisi sayılır” şeklindeki ifade, yeni yönetmelikle değiştirilerek, “halen sulanmayan bir arazinin sulu tarım arazisi sayılabilmesi için ek bir tesis yapmayı (kanal, kanalet dahil) gerektirmemesi” hükmü getirilmektedir. Böylece sulamaya açılabilecek tüm alanlar kuru tarım arazisi kapsamı içine alınmaktadır. Bu yeni tanımlama tarım alanlarının daha kolay yağmalanmasını sağlayacaktır. Yönetmeliğin 8. Maddesine eklenen D Bendi'ne göre, “tarımsal üretimde kullanılacak girdileri (örneğin traktör, gübre vb) üreten veya tarımsal ürünleri işleyecek olan tesisler” için neredeyse her sınıftaki tarım alanının kullanılmasına izin verilmektedir. Bir başka maddede ise, 1. sınıf tarım alanının çevresinde yapılaşma varsa, bu tarım alanının da 1. sınıf tarım alanı olmaktan çıkarılmasına izin veriliyor. İstendiği zaman ve istendiği biçimde değiştirilmesi çok kolay olan yönetmeliklerle tarım alanlarının korunması mümkün değildir. Bütün Türkiye'de, arsa yapabiliriz yaklaşımıyla tarım, orman, çayır ve mera alanları, çeşitli şekillerde ahlaksızca yapılan “kanuna karşı hile” yöntemleriyle ya da hileli mevzuat hazırlayarak, siyaset ve bürokraside bulunan bazı vatan hainlerinin de yardımı ile talan edilmektedir. Tarım alanlarımız ve tüm topraklarımız öksüz ve sahipsiz bırakılmak isteniyor. Topraklarımız yabancılara peşkeş çekilmek isteniyor. Ülkemizde kadastro çalışmalarının henüz yapılmamış olması da çok acıdır. Tarım arazileri ve diğer arazi varlığımızın net olarak tespiti için kadastro işlemlerinin acilen yapılması gereklidir. Yakın geçmişte kendine yetebilen Türkiye'nin tarımda dışa bağımlı hale getirilmiş olması acı bir durumdur. Gümrük Birliği gibi tek yanlı teslimiyetçi anlaşmalarla ülkemiz tarımı ve sanayisi kendine yeterli olmaktan çıkarılıp hızla dışa bağımlı hale getirilmektedir. ABD'nin Türkiye'ye 1998'de verdiği GSM kredileri tutarı 250 milyon dolardır, bu kredinin yarıdan fazlası ABD'den pamuk ithalinde kullanılmıştır. Türkiye'nin tarım, sanayi ve teknoloji üretimi ipotek altına alınmakta, baltalanıp yok edilmektedir. Tarım, sanayi ve teknoloji alanlarında destekleme, koruma, patent, fiyat, pazar, ithalat ve vergi stratejilerinin ülkemiz aleyhine ve yanlış belirlenmesi daha da yoksullaşmamıza neden olmaktadır. Türkiye genel gıda üretimi açısından nispeten kendine yetmekle beraber, hayvansal protein üretim ve tüketimi olması gerekenden geridir. Gelecekte çok daha ciddi sorunlarla karşılaşmamak için Türk ziraatı desteklenmeli, kalkındırılmalıdır. En azından, temel besin maddeleri olan canlı hayvan ithali, buğday ve şeker pancarında yapılan yanlışlar gibi büyük hatalardan acilen kurtulmamız gerekir. Erozyon tahribatı, meraların ve tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı mutlaka önlenmelidir. Mamul veya yarı mamul tarım ve hayvancılık ürünlerinin ithaline plansız izin verilmesi, olması gereken koruma politikalarının uygulanmaması, yem, gübre, tohum, makina gibi girdilerin yurtiçi üretimi yerine ithaline ağırlık verilmesi Türk tarım ve hayvancılığına büyük darbe indirmiştir. Örnek uygulama olarak 102 bin dekar büyüklüğündeki arazi üzerine kurulmuş olan Atatürk Orman Çiftliği, yağmalamalar sonucu 33.851 dekar kalmıştır. TMO, TZDK, EBK ve SEK gibi kuruluşlar ülke tarımını destekleyip yönlendirmek üzere çiftçinin hizmetine sunulmuştu. Fakat bunların çoğu kötü işletmecilik yapılarak ve Türk işletmecilerine de devredilmeyerek heba edilmektedir. Tarım ve hayvancılığın gelişmemesi sonucunda hem ziraatçımız, hem bunları hammadde olarak kullanan sanayicimiz, sonuç olarak da tüm milletimiz daha yoksul hale getirilmiştir. Tarımsal Ürün Geliştirme İstasyonlarımız, Ürün Geliştirme ve Üretme Çiftliklerimiz acilen yeniden işler hale getirilmeli, sadece devlet eliyle değil becerikli Türk işletmecileri tarafından da kurulup çalıştırılmalıdır. Türkiye'nin sanayileşebilmesi için, hammadde kaynağı olan tarımımızı da geliştirmemiz gereklidir. Tarımda, sanayide ve teknolojide üretimi ve istihdamı artıracak politika ve uygulamalar dışında kurtuluş yoktur. Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik şartlar ne olursa olsun, ziraat, sanayi, bilim ve teknoloji mutlaka desteklenmelidir. Çünkü ya üretimimizi artıracağız ya da gelecekte aç ve yoksul olacağız. AB ile imzaladığımız gönüllü teslimiyet anlaşması olan Gümrük Birliği, her konudaki ödüne ek olarak, bir de tarım ürünlerimizin ticaretini kapsam dışı bırakmış ve ülkemiz tarımının gelişmesini tıkamıştır. Eskiden kendini doyurabilmekle öğünen ülkemiz hızla açlığa mahkum ediliyor. Şeker pancarı, zeytin, ayçiçeği, hububat, meyva, sebze, tütün vb. tüm tarım ürünleri ile balıkçılık, küçük-büyük baş ve kümes hayvancılığı üretiminin geliştirilmesi ve özendirilmesi gerekirken geleceğimizi ipotek altına alan çeşitli uluslararası teslimiyetçi politikalar ve aymazlıklar sonucunda, bugün biz doyduğumuzu zannetsek bile doymayacağız ve yarın da gelecek nesillerimiz aç kalacaktır. Mustafa Kemal Atatürk'ün de söylemiş olduğu gibi “Başlıca güç ve varlık dayanağımız topraktır, vatan toprağı kutsaldır, kaderine terkedilemez”. Milletimizi doyurmalıyız, hem de mümkünse doğdukları yerde doyurmalıyız. Topraklarımızı korumalı, geliştirmeli ve gelecek nesillere bozulmadan intikalini sağlamalıyız.
YOKSULLUK VE BESLENME MESELEMİZ Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için yoksulluk sadece açlık olarak değil, tam doyma, sosyal meseleler ve kurumlar bakımından da incelenmelidir. Yani yoksulluğun sosyolojik özellikleri de belirlenmeli ve bunlara yönelik gerekli tedbirler de alınmalıdır. Türkiye’nin Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönemlerinde gelir dağılımı sorunu hep olmuştur ve çoğu zaman da görmezlikten gelinmiştir. İlerleme, yalnızca ekonomik, sınai, teknolojik kalkınma ve üretim artışı olarak görülmüştür. Kalkınma ve gelir dağılımı arasındaki sıkı ilişki önemsenmemiştir. Adil olmayan paylaşım ilişkilerinin kalkınmanın önündeki en önemli engellerden olduğu farkedilmemiştir. Gelir dağılımının Türkiye'de çok bozuk olmasına karşın toplumsal sorunların bu derece büyük olmaması, ısrarla bozulup değiştirilmeye çalışılan aile yapımız ve sosyal özelliklerimiz sayesindedir. Fakat nereye kadar dayanabileceğimiz meçhuldür. Çünkü sosyal yapımız da tahrip edilmektedir. Gelir dağılımının en iyi olduğu 1960-1980 arası dönem toplumsal yapının da en krizli dönemidir. Birileri rahat etmemizi istemeyerek, her fırsatta bir şeylere müdahale etmiştir ve etmektedir. Saptırılan ekonomik, sosyal, siyasal hedefler ve uygulamalar, yeniden tarif edilerek dayatılan (çağdaşlaşma değil) batılılaşma, yeni dünya düzeni vb kavramların uygulanması sayesinde, gelir dağılımı 1980 sonrasında tekrar bozulmuştur ve bozulmaya devam etmektedir. Gelir dağılımındaki bozukluğun artması yoksulluğun artması demektir. Adaletsiz bir gelir dağılımı yoksulluğun en önemli göstergesidir. Adaletli bölüşüm ilişkileri olmadan, yoksulluğu önlemek imkansızdır. 1973-1994 yılları arasında tarımdaki nüfus sadece % 1,1 azaldığı halde, gelir payı 16,7 puan düşmüştür. Gelişmiş ülkelerde ücretlerin GSYİH’daki payı % 40-60 iken, Türkiye'de 1980'de %27, 1995'de %15 olmuştur. Ancak, bir çok kimsenin düşündüğünün tersine ülkemizde yoksulluk sadece çalışanlar için geçerli değildir. Uluslararası sermayenin parçası olmadan üretim yapmaya, istihdam yaratmaya çalışan sanayicimiz, ziraatçımız, tüccarımız da yoksulluğa itilmiştir. Ekonomik krizin bütün ağırlığı ile sürdüğü ülkemizde açlık ve yoksulluğu en hüzünlü ve ağır şekilleriyle yaşıyoruz. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) ve Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) yaptıkları araştırmalara göre nüfusumuzun % 15'i bir doların altında, % 38'i ise 1,5 doların altında günlük gelir elde edebiliyor. Yaklaşık 26 milyon kişi yoksulluk sınırının, 10 milyon kişi ise açlık sınırının altındadır. Milletimizin yüzde 38’i temel ihtiyaç maddelerini temin edemiyor, yani yoksul ; yüzde 15’i ise ne yazık ki aç olarak yaşamaya çalışıyor, yani asgari gıda ihtiyacını gideremiyor. Eskiden akşam karanlıklarında, yüzlerini kapatmaya çalışarak pazar artıklarını toplayanlar artık saklanmaya gerek duymadan karın doyuracak bir şeyler toplamaya çalışıyorlar. Çünkü açlık çok ağır boyutlara gelmiştir. Yalnızca İstanbul'da her gün yaklaşık 100 bin aile aşevleri yardımıyla karın doyurmaya çalışıyor. Doğu-Güneydoğu Anadolu bölgelerinde her 100 kişiden 47'sinin, Akdeniz'de 28'inin, İç Anadolu bölgesinde 27'sinin, Karadeniz'de 22'sinin ve Ege-Marmara'da ise 5'inin yoksul olduğu görülmektedir. Her 100 yoksuldan 40'ü Doğu ve Güneydoğu Anadolu, 26'sı İç Anadolu, 18'i Karadeniz, 15'i Akdeniz ve 6'sı Ege-Marmara bölgelerindedir. Yoksulların %65'i kırda, %35'i kenttedir. Kırsal kesimde her 100 kişiden 30'u, kentte ise 17'si yoksuldur. Nüfusumuzun yaklaşık %35-% 40'ı yetersiz ve sınır düzeyde beslenmektedir. !974'de kişi başına ortalama alınabilen gıda 2864 kalori iken 1984'de 2187 kaloriye düşmüştür. Kişi başına alınabilen toplam kalori ne kadar düşükse, toplum o kadar yoksuldur. Türkiye’de her 100 kişiden 13'ü asgari beslenme sınırının çok altında , her 100 kişiden 24’ü asgari tüketim seviyesinin altında yaşamaktadır. Milletimizin % 70’i yoksulluk sınırının çok yakınında yaşamaya çalışmaktadır. Bu durum, toplumumuzdaki düşük gelirli yaşamın yaygınlığını gösterir. Mutlak yoksulluk sınırında beslenme dışı harcamalar hesaplanmaz. Dolayısıyla mutlak yoksulluk oranı yoksulluğun en düşük durumunu gösterir. Bu değer bir kişinin sağlıklı yaşayabilmesi için gereken yaklaşık 2450 kaloriye karşılık gelen yiyeceklerin aylık parasal değeridir. Türkiye'de mutlak yoksulluk, 1973’e göre, 1987’de azalmıştır, fakat 1994'e geldiğimizde yeniden artmıştır. Ülkemizde yoksulların, büyük bölümü, hala tarımla geçinmeye çalışan kesimdir. Biz ise bıkmadan usanmadan, başkalarının şekerini, elmasını, tütününü satın alabilmek için kendi tarlalarımızda, bahçelerimizde üretimi durduruyoruz. Kentlerde, mutlak yoksulluk artmıştır. Çünkü birileri, her türlü üretim tesisimizi, işçi çalışabilecek her türlü kurumu vebalı gibi görüp kapatmaya veya ortadan kaldırmaya devam ediyor, memleketin idaresinin başına geçme iddiasında olan birileri de her nedense bunlara yardım ve yataklık ediyor. Bu uygulamalar olsa olsa, gaflet, dalalet ve hatta hıyanet olabilir. Türkiye’de varolan yoksulluk, adil olmayan dağılım yanında ve daha da önce, üretim yetersizliğinden, kaynakların hoyratça israf edilmesinden, milli olmayan sosyal, ekonomik ve politik yapılardan, milli stratejilerin ve politikaların belirlenmemesi veya uygulanmamasından, memleketin doğru olmayan bir şekilde sevk ve idare edilmemesinden kaynaklanmaktadır. Yoksulluğumuzun azaltılması bu yapıların mevcut yanlış işleyişlerinin değişimi ile mümkündür. Ulusal gelir artışı yoksulluğun azalmasında en etkili araçlardan biridir. Ulusal gelir artışının tek yolu ise, elbette ki ekonomik büyümedir. Ekonomik büyüme olmadan sosyal gelişim olamaz. Ne acıdır ki, hatalı ve hıyanet dolu politikalar-uygulamalar, terör, uluslararası sermayenin Ortadoğu'daki çıkarları için yaptığı petrol savaşları, vergi kayıp ve kaçakları, soyulan batırılan şirketler, yurdumuzdan kaçırılan paralar vb. kayıplar sonucu son yirmi yıldan beri yaklaşık 600 milyar dolar varlığımız heba edilmiştir. Bu paranın üretime katılmaması ile olan kayıplar da ayrıca düşünülmelidir. Bugün de ülkemizi sömürge devleti olarak gören gelişmiş ekonomiler ve bunların ülkemizdeki uzantıları sayesinde yeni belalar, yeni acılar, yeni kayıplar kapımıza dayanmıştır. Onların hazırlayarak ülkemize yolladıklarını seçip başımıza getirmemiz ve böylece daha hızlı sömürgeleşip yoksullaşmamız için gereken hiç bir fedakarlıktan kaçınmıyorlar. Onların işçi sendikaları bile, bizim gibi gelişmeye çalışan ülkelerin insanlarından ne kadar gelir transferi yaparak kendi işçilerini ne kadar zengin yapabileceklerinin peşindeler. Planlı bir şekilde eğitim seviyesini yükseltmek yoksulluğun azalmasına yardımcı olur. Kalkınmak için öğretim ve eğitim önemlidir, ancak bunun fazla abartılmaması gerekir. Çünkü tek başına eğitim yalnızca diplomalı işsizlerin çoğalmasını sağlar. Nüfusun eğitim seviyesinin yükselmesi işgücü piyasasının nitelikli emek ihtiyacının olması ile mümkün olabilir. Yani öncelikle iş sahaları açılmalıdır. Türkiye'de son yıllarda her yerde üniversite kurulmaktadır. Üniversite kurulan bölgelerdeki, çevresindeki veya tüm Türkiye'deki işletmelerin ne kadar ve hangi tür nitelikli işgücü ihtiyacı olduğuna dair yeterli bilgiler olmaksızın üniversite kurulmasının verimli ve akılcı olduğu söylenemez. Bilgi, teknolojinin temelidir. Eger bilgi üretilemiyorsa, üretilen bilgi kullanılamıyorsa üretimi geliştirmek ancak dışardan alınacak teknoloji ile mümkün olur. Başkaları tarafından ülkemiz için üretilmiş kavramlar emanet ceket gibidir, kolu veya eteği sarkar, uysa bile maliyeti fazla olur. Doğrudan yardım politikaları ile yoksulların sadece anlık ihtiyaçları karşılanabilir. Yoksulluğun ekonomik ve sosyal nedenleri düzeltilmeden sorun giderilemez. Gerçekten de korunmaya muhtaç olanlara doğrudan yardım edilmesi gereklidir. Ancak bunun dışında yoksulluğu gidermek, üretim, eğitim, tarım, sanayi vb. her alanda milli olan, milletimize uygun ve faydalı olan strateji ve politikaların belirlenmesi ve bir takım uluslar üstü politika ve arzulara bunları kurban etmeden uygulamakla mümkündür. Her alanda çalışan nüfus için iş sahalarının artırılması, üretmek veya iş sahası kurmak isteyenlerin teşvik edilmesi, kaynakların akılcı ve verimli kullanımı gereklidir. Ülkemizdeki besin, beslenme ve beslenmeye bağlı sağlık sorunlarının çözümlenebilmesi için tarım, hayvancılık, deniz ve tatlı su balıkçılığı gibi ana konular ile yem, gübre, tarım sahaları ve benzeri bağlı konuları da içeren besin ve beslenme stratejilerimizi belirlememiz, bunlara uygun beslenme politikaları üretip uygulamaya başlamamız acilen gereklidir. Aksi halde yakın gelecekte milletimiz açlık tehlikesi ile karşı karşıya kalacaktır. Zaten halen de yetersiz, dengesiz ve sağlıksız beslenmekteyiz. Ulusal beslenme stratejimiz ve buna bağlı ulusal beslenme politikamız olmadığı gibi bu alanı destekleyecek olan tarımla ilgili milli stratejimiz ve milli politikamız da ne yazık ki yoktur ya da bir takım uluslararası, ulusötesi, milletsiz bazı tekellere peşkeş çekilmek istenmektedir. Belirlenmeyen tarım ve beslenme hedefleri ile başkalarının ülkemiz adına ürettiği hedefler ve politikalar nedeniyle temel besin maddelerimiz giderek az üretilmekte olup dışa bağımlı hale gelmekteyiz. Ülkemizde beslenmeye bağlı bir çok sağlık sorunu yaşanmakta, bunların milletimize ve devletimize maddi ve sosyal maliyeti artmaktadır. Milletimiz üzerine ölü toprağı serpilmiş gibi uyuyor, daha doğrusu uyutuluyor. Derhal uyanmalıyız ve bağımsızlığı, ulusal devleti, ulusal değerleri, ulusal menfaatleri, yani kısacası ülkemizin ve milletimizin çıkarlarını her şeyden üstün tutan, bunun için çalışacak olan ulusal güçleri devletimizin yönetimine getirmeliyiz. Aksi taktirde, Sevr filan hikaye kalır, gerçek bir sömürge devlet oluruz, açlığa ve yok edilmeye mahkum ediliriz. Bugün için bile ülkemizdeki yetersiz beslenme tehlikesi, yani açlık zannedildiğinden daha ileri boyutlardadır. Son zamanlarda altın tepside sunulmaya çalışılan teslimiyetçi politikalar nedeniyle tarım, sanayi, bilim ve teknoloji alanlarında kıskaca alınmış durumdayız. Bütün reflekslerimizin kaybettirilmeye çalışıldığı bu dönemlerde, gelecek nesillerin aç ve yoksul kalmaması için millet olarak uyanmamız gerekir. (Türkiye'de Yoksulluk meselesini, bir tez konusu haline getiren ve araştırmalarından istifade ettiğim DPT'den sayın Ercan DANSUK'a aziz milletim adına teşekkür ederim.)