Sağlık Sistemimizin Organizasyon Durumu
Her bir özelliği ayrı ayrı kusursuz olan sağlık sistemimiz olsa bile , sistemin unsurları arasında organizasyon yoksa sonuç yine istenildiği gibi olmaz , yine hüsran ve hayal kırıklığı olur. Eli,kolu,beyni,her şeyi düzgün olan birinin organları,uzuvları birbirinden habersiz ve uyumsuz çalıştığında ne olacağını düşünün lütfen. Sağlık sistemi de bir şekilde iyi organize edilmezse uyumsuz çalışan bir vücut örneğindeki gibi kötü sonuçlar gelişir. Türkiye'de sağlık hizmetini veren,alan ve hizmette aracı olan kurum ve kuruluşlar arasında bir organizasyon, koordine çalışma,uyum,iletişim yoktur,hatta neredeyse birbirinden habersizdir bile. Bir kişi hem SSK,hemYeşil Kart hem Bağ-Kur vs. gibi sağlık sigorta sistemine dahil olabilmekte,bunların araştırılarak ortaya çıkarılması ise hemen hemen imkansız görünmektedir. Ya da SSK (veya başka bir kurumda) işi bilen bir görevli,namusuyla prim ödeyip sigortalı olan birinin kaydını silip,istediği birini bilmem kaç sene sigortalıymış gibi gösterebilmektedir. Aldığı bir sevkle bir hastanede yazdırdığı veya yazdıramadığı bir ilacı veya raporu bir başka hastanede farklı bir şekilde yazdırabilmektedir. Ölen birinin sağlık karnesi ile birileri muayene,tedavi olabilmekte,bazıları da bu yolla kirli para kazanabilmektedir. Devletin yani milletin malı deniz deniliyor. Ağır yaralı,acil hasta taşıyan araçlar,nerde yer olduğu ya da hangi hastanenin kabul edeceği belli olmadığı için hastane hastane dolaşmaktadır. Kamuya ait her hangi bir hastanenin kapısını çalan bir hastanın kabul edilmeme riski her zaman vardır. " Ben senden aldığım vergiyle,kendi isteğime göre bir hastane yaparım ama sen bunu kullanamazsın " deniliyor. Adeta Deli Dumrul'un Köprüsü gibi bir şey. Bir eğitim hastanesinden mezun olan bir diğer hastaneden mezun olandan farklı . Zaten üniversiteler bir başkasından gelen öğretim görevlisini de sevmiyorlar ve istemiyorlar. Hangi nüfusa ve bölgeye hangi branştan ne kadar sağlık personeli gerektiğini bilene aşkolsun. Üniversiteler ,YÖK ya da her kimse,nasıl bir bilimsel araştırmaya dayanarak okul açıp kapatıyor veya öğrenci sayısını neye göre belirliyor. Üniversitede bazı tip hocalarımız vardı;bir yabancı yayın veya kitap bulup,fasiküllere ayırıp bizlere dağıtırlardı. Biz tercüme ederdik, hocamız da kitap tercüme edip yayınlamış olurdu. Eğer sağlık sistemimiz de benzer şekilde dublör yöneticiler tarafından şekillendiriliyorsa vay halimize. Bir sistem organizasyonu bazı basamakları gerektirir. İlk basamak olarak amaçlanan,hedeflenen neyse onu net olarak belirlemek ve açık olarak ifade ederek bir yerlere yazmak gerekir. Amaç ve ilkeler kısmında ileri sürdüklerimiz programın inandırıcılığı için mutlaka gereklidir. Örneğin neden SSK,Emekli Sandığı gibi farklı kurumlar kurmak gerekiyor,neden farklı yönetim ve prim sistemleri var,neden üniversiteler,kamu ve özel sağlık kurumları birbirine benzer veya benzemez,bazı branşlarda niçin eğitim verilmez,niçin meslek eğitimi küçük yaşta değil liseden sonra başlar,(o bile kuşkulu ama) neden çok aciller haricinde bazı hastaneler bazı tür sağlık sigorta mensuplarını kabul etmez ama bazı meslek grupları veya yöneticiler istedikleri hastaneye sorgusuz sualsiz gidebilirler gibi kafa karıştıran ve kuşku yaratan bazı uygulamaları herkesin anlayabileceği şekilde ve bir mantığa oturtarak anlatabilmek gerekir. İkinci önemli adım planlamadır. Sadece günü kurtarmak için değil orta ve uzun vadeli planlamayı yapmak gerekir. Daha da önemlisi bir sağlık politikamızın belirlenmesi gerekir. Hele bir başlasın,bakalım nasıl olacak ona göre düzenleriz demekle olmaz. Her gelen siyasi iktidar en iyi ben yaparım mantığıyla yeni politikalar,yeni yöntemler üretiyor. " Halka , ulaşılabilir sağlık hizmetinin nasıl götürüleceğinin " planlanması ve uygulanması ise genellikle unutulan tek şey oluyor. Ya yeni kartlar,telefon numaraları ilan ediliyor , ya da bir takım dahiyane sağlık projeleri uygulamaya konuluyor. Oysa asıl ihtiyaç olan sağlık hizmetinin halka sunulmasıdır. Nüfus belli,kaynaklar belli,tıbbın yöntemleri belli,bunların halka nasıl sunulması gerektiği de belli,Türkiye'nin yapısına uygun olan sağlık sistemleri,projeler,yöntemler de ortalık yerde duruyor ( bunları çözümler,öneriler yazı serisinde sunmaya çalışacağım). Her gelen yeni şeyler icat ederek zaman ve kaynak israf etmekten vazgeçmeli. Temel kısımları değişmeyen , yeni gelişebilecek sorunların çözümü için de esneyebilen,uyum sağlayan bir yapısı olan "temel sağlık politikamız oluşturulmalı" ve "Devlet Politikası" halinde uygulanmalıdır.